;

Welcome to Khám Gì Ở Đâu

Dịch vụ Nắn, bó bột trật khớp khuỷu tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình

Bệnh viện: Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình

Địa chỉ: 929 Trần Hưng Đạo, Phường 1, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Bệnh viện : Tuyến Tỉnh

Thông tin: Nắn, bó bột trật khớp khuỷu


Xếp hạng chất lượng dịch vụ: Thuộc top 5 trên cả nước

ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN TRẬT KHỚP KHUỶU

- Khớp khuỷu được cấu tạo bởi 3 phần: khớp cánh tay-trụ, khớp cánh tay-quay và khớp quay-trụ trên. - Nói trật khớp khuỷu là khi trật khớp cánh tay-trụ và khớp cánh tay-quay, còn khớp quay-trụ trên hiếm khi bị tổn thương. - Là loại trật khớp hay gặp (chỉ sau khớp vai), hay gặp ở tuổi lao động, do ngã chống tay trong tư thế khuỷu duỗi tối đa, cẳng tay ngửa. Có tác giả nói trật khớp khuỷu hay gặp ở trẻ em, nhưng ở Việt nam rất hiếm gặp. - Trong nhiều trường hợp, có gặp vỡ mỏm trên ròng rọc (mỏm trên lồi cầu trong) kèm theo, trong điều trị chỉ cần nắn khớp, mỏm xương sẽ tự vào theo. - Hầu hết gặp kiểu trật khớp khuỷu ra sau (hơn 90%).

I. ĐẠI CƯƠNG


- Khớp khuỷu được cấu tạo bởi 3 phần: khớp cánh tay-trụ, khớp cánh tay-
quay và khớp quay-trụ trên.
- Nói trật khớp khuỷu là khi trật khớp cánh tay-trụ và khớp cánh tay-quay,
còn khớp quay-trụ trên hiếm khi bị tổn thương.
- Là loại trật khớp hay gặp (chỉ sau khớp vai), hay gặp ở tuổi lao động, do
ngã chống tay trong tư thế khuỷu duỗi tối đa, cẳng tay ngửa. Có tác giả nói trật
khớp khuỷu hay gặp ở trẻ em, nhưng ở Việt nam rất hiếm gặp.
- Trong nhiều trường hợp, có gặp vỡ mỏm trên ròng rọc (mỏm trên lồi cầu
trong) kèm theo, trong điều trị chỉ cần nắn khớp, mỏm xương sẽ tự vào theo.
- Hầu hết gặp kiểu trật khớp khuỷu ra sau (hơn 90%).

II. CHỈ ĐỊNH


1. Trật khớp kín, đến sớm (3 tuần trở lại).
2. Trật khớp khuỷu đơn thuần.
3. Trật khớp kèm gẫy xương vùng khuỷu không lệch hoặc ít lệch.
4. Trật khớp khuỷu kèm gẫy xương di lệch, có chỉ định kết hợp xương, nhưng vì
nguyên nhân nào đó không thể kết hợp xương được (tương tự như với trật khớp
vai, khớp háng), hoặc vì lý do nào đó chưa mổ được, cần nắn khớp rồi chờ mổ
kết hợp xương sau theo kế hoạch.

III.CHỐNG CHỈ ĐỊNH


1. Trật khớp hở.
2. có tổn thương mạch, thần kinh, có hội chứng khoang.

IV. CHUẨN BỊ


1. Người thực hiện
- Chuyên khoa chấn thương: 3 (1 kỹ thuật viên chính: là bác sỹ hoặc kỹ
thuật viên, 2 trợ thủ viên).
- Chuyên khoa gây mê hồi sức với trường hợp người bệnh gây mê: 2 (1
bác sỹ gây mê, 1 phụ mê).
2. Phương tiện 64
- 1 bàn nắn thông thường ( như kiểu bàn mổ, nếu nơi không có bàn kiểu này thì
có thể dùng bàn sắt hoặc bàn gỗ, nhưng cần đảm bảo tiêu chí: nặng, cố định chắc
xuống sàn nhà, có mấu để móc đai đối lực.
- Bột thạch cao: với người lớn cần 2- 3 cuộn bột cỡ 15 cm, 3-4 cuộn cỡ 10
cm.
- Thuốc gây tê, mê và các dụng cụ kèm theo (nếu gây mê, bác sỹ gây mê
sẽ lo).
- Các dụng cụ khác: đai đối lực, bông băng, cồn sát trùng, dây rạch dọc,
dao rạch dọc, nước ngâm bột…
3. Người bệnh
- Thăm khám kỹ tình trạng toàn thân: tri giác, mạch, huyết áp, thở, bụng,
ngực...
- Được giải thích kỹ, động viên để họ yên tâm và phối hợp tốt với thầy
thuốc trong quá trình làm thủ thuật. Với trẻ em và người bệnh gây mê, phải giải
thích với cả người nhà họ nữa.
- Cởi hoặc cắt bỏ áo bên tay tổn thương.
- Vệ sinh sạch sẽ vùng tổn thương bằng xà phòng.
- Với người bệnh gây mê, cần dặn nhịn ăn uống ít nhất 5-6 giờ.
4. Hồ sơ
- Ghi rõ ngày giờ bị tai nạn, ngày giờ bó bột, cách xử trí, dặn dò, hẹn
khám lại.
- Với người bệnh gây mê cần có giấy cam kết chấp nhân thủ thuật, người
bệnh là người lớn trong tình trạng hoàn toàn tỉnh táo thì tự ký tên, người bệnh
nặng và trẻ em thì người nhà ký (cha hoặc mẹ, hoặc người bảo hộ hợp pháp).

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

NẮN VÀ BẤT ĐỘNG TRẬT KHỚP
KHUỶU
Vì trên 90% là trật khớp khuỷu ra sau nên chúng tôi chỉ mô tả cách nắn
trật khớp khuỷu ra sau, còn trật khớp ra trước và trật khớp sang bên là những
trường hợp tổn thương nặng, hoặc có gẫy xương kèm theo, thường phải mổ.
1. Người bệnh
- Tư thế người bệnh: nằm ngửa, nách hơi dạng.
- Đai vải đối lực đặt ở nách, cột chặt vào bàn nắn.
2. Các bước tiến hành nắn bất động trật khớp khuỷu
2.1. Vô cảm
- Trật khớp đến sớm 1 tuần trở lại: tê tại chỗ là đủ, người lớn trung bình
dùng 2-3 ống Lidocaine 1%, pha loãng trong 10 ml huyết thanh mặn 0,9% tiêm 65
vào ổ khớp hoặc xung quanh ổ khớp, chờ 5-7 phút cho thuốc ngấm, bắt đầu kéo
nắn.
- Trật khớp trên 1 tuần đến 3 tuần: gây mê toàn thân (do chuyên khoa gây
mê hồi sức thực hiện), trật khớp khuỷu thường nắn nhanh đạt kết quả trong vài
phút, nên dùng các loại thuốc gây mê tác dụng nhanh và thoát mê cũng nhanh.
Trường hợp không đủ điều kiện gây mê, có thể gây tê vùng (đám rối thần kinh
cánh tay).
2.2. Nắn khớp
- Trợ thủ 2: đứng bên đối diện, đỡ cổ tay người bệnh, vẫn giữ cho khuỷu ở
tư thế trật khớp (khuỷu nửa gấp nửa duỗi), khi trợ thủ 1 kéo nắn thì đưa nhẹ cổ
tay lên phía trên để cho trợ thủ 1 kéo tay người bệnh thì khuỷu không bị duỗi ra
gây tổn thương cho xương vùng khuỷu. Sau khi nắn vào khớp, trợ thủ 2 bỏ tay
người bệnh, trở lại vai trò giúp việc (ngâm bột, đưa bột...). Luôn nhớ không
được đưa tay lên cho khuỷu gấp lại 90
o
, làm như thế dễ gây tổn thương xương
khi kéo nắn khớp.
- Trợ thủ 1: là người kéo: đứng bên tay định nắn, 2 ngón cái đặt sau cẳng
tay, các ngón tay còn lại đặt phía trước cẳng tay người bệnh, kéo nhẹ và tăng
dần lực theo hướng của trục cánh tay (lúc này khuỷu vẫn đang để ở tư thế trật
khớp, nửa gấp nửa duỗi), thời gian kéo từ 3-5 phút. Không cầm vào cổ tay để
kéo.
- Người nắn chính: Dùng 2 ngón tay cái đẩy mỏm khuỷu ra trước, dùng
các ngón tay còn lại đặt ở phía trước cánh tay làm đối lực. Cảm thấy tiếng
“khục” là được. Với kỹ thuật viên có kinh nghiệm, người kéo có thể kiêm luôn
người nắn: khi kéo, kéo bằng 2 tay, động tác như của trợ thủ 1, kéo đủ thời gian
rồi thì từ từ bỏ 1 tay ra để thực hiện động tác nắn. Ngón tay cái đẩy mỏm khuỷu
ra trước, 4 ngón còn lại giữ ở phía trước cánh tay làm đối lực. Khi thấy khớp đã
vào, đưa khuỷu vào 90
o
. Thông thường với trật khớp đơn thuần, khớp vào vững,
ít khi trật lại, có thể co duỗi thử, thấy khớp trơn tru là tốt. Có thể treo tay tạm tư
thế khuỷu 90
o
cho đi chụp kiểm tra rồi về bó bột, hoặc bó bột Cánh-cẳng-bàn tay
rạch dọc rồi mới cho đi chụp kiểm tra sau đều được.
Với trật khớp kèm vỡ xương (thường gặp vỡ mỏm trên ròng rọc), chỉ cần nắn
khớp, trong hầu hết các trường hợp mỏm xương tự vào theo với kết quả rất tốt.
Nắn xong nên làm động tác co duỗi khớp khuỷu vài lần, nếu mỏm xương kẹt
trong ổ khớp có thể tự trôi ra được. Trường hợp kẹt mỏm xương không ra được,
phải chuyển mổ sớm, nếu bỏ sót sẽ ảnh hưởng rất xấu đến cơ năng khuỷu.
2.3. Bất động 66
- Với trật khớp vững, trật khớp đơn thuần: có thể làm nẹp bột hoặc bó bột
Cánh-cẳng-bàn tay rạch dọc đều được. Cách bó bột Cánh-cẳng-bàn tay:
+ Quấn giấy hoặc bông lót vùng định bó bột, đặt dây rạch dọc phía trước
tay.
+ Đặt nẹp bột phía sau cánh-cẳng-bàn tay.
+ Quấn bột từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên theo kiểu xoáy trôn ốc,
theo mốc đã định từ trước (từ dưới hõm nách đến khớp bàn-ngón), đủ độ dày thì
thôi. Tư thế khuỷu để 90
o
.
+ Xoa, vuốt, chỉnh trang cho bột mịn và đẹp, rạch dọc bột. Thời gian bất
động: trung bình 3 tuần (với người già, có thể và nên tháo bột sớm hơn, khoảng
10-14 ngày).
- Với trật khớp không vững, trật khớp có kèm vỡ xương: phải bó bột
Cánh-cẳng-bàn tay rạch dọc.
- Thời gian bất động với loại trật không vững thường kéo dài hơn (3-4
tuần).

VI. THEO DÕI


Thường là theo dõi ngoại trú, những trường hợp sưng nề nhiều nên cho
vào viện theo dõi nội trú để kịp thời phát hiện và XỬ TRÍ các biến chứng có thể
xảy ra.

VII. TAI BIẾN

VÀ XỬ TRÍ (thường ít xảy ra tai biến. )
Lưu ý các trật khớp có kèm đụng dập phần mềm nặng và trật khớp có kèm
vỡ xương vùng khuỷu, đặc biệt gẫy liên lồi cầu xương cánh tay (biến chứng
mạch máu) và gẫy đài quay (biến chứng thần kinh quay). Cần theo dõi sát, nếu
phát hiện có tai biến, chuyển mổ kịp thời.









67

Bản đồ địa chỉ Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình

dịch vụ nổi bật Xem thêm
Khoa phòng nổi bật Xem thêm
Tốp bệnh viện thực hiện : Nắn, bó bột trật khớp khuỷu
tham khảo
; DMCA.com Protection Status